Workshop schaken
op het Cals College IJsselstein, 9 november t.e.m. 7 december 2006

Hier volgt het verslag van de workshop schaken. Eerste dag, tweede dag, derde dag, vierde dag ....

Vierde en laatste dag

Graaf Schakula legde de ins and outs uit van het herdersmat. Daarna mocht iedereen in een simultaan tegen de schaakmeester laten zien dat zij/hij het herdersmat beheerste. Ondertussen nam de workshop Fotograferen (vertegenwoordigd door Ellen, Sharon en Alissa) een reeks mooie foto's.

[Rechtsonder: kijk naar de stand als je wilt weten waarom we moeten lachen!]

Bij een simultaan speelt iedereen op een eigen bord tegen één persoon, die rondloopt en achtereenvolgens een zet op elk bord doet.

Op speciaal verzoek deden we daarna Doorgeefschaak,en ook hier kwam Alissa langs om foto's te maken!

•  Bij doorgeefschaak spelen twee spelers samen tegen twee andere spelers....

•   Een speler die een stuk van zijn tegenstander slaat, mag het doorgeven aan zijn partner. Vandaar dat Astrid (links) allemaal extra zwarte stukken heeft...

•   De teamgenoot mag de gekregen stukken op zijn eigen bord inzetten.

•   Een stuk bijplaatsen telt als een zet.

•   Je mag niet in een keer schaakzetten met een ingeplaatst stuk, en je mag ook een pion niet op een promotieveld zetten.

Nadat Leroy het doorgeefschaken beslist had met een mat door twee dames, keken we naar de rest van de film. Helaas moesten we zo nu en dan een stuk doorspoelen, want weer was de tijd te kort...!

... en dat was het einde van deze workshop!

Alissa, Ellen en Sharon, bedankt voor de foto's!

Tweede dag

Nicole oefende zich in de verschillende zetten, op het bord en op de laptop. Mitch leerde meer over aanvallen en slaan. De anderen waren op pad...

We keken naar twee afleveringen van Graaf Schakula, waarin alle zetten aangeleerd worden, ook die van de pion.

  Tycho Gernand, Hans Böhm en Tatum Dagelet spelen de hoofdrollen in  Graaf Schakula, dat officieel 'Iedereen kan schaken' heet...

... en we deden een aantal spelletjes...

Eerste dag In deze groep zitten mensen die al heel goed kunnen schaken en mensen die het nog moeten leren. Daarom begonnen we met een kennismaking met de stukken. Welke stukken zijn er en wat kunnen ze? En voor de gevorderden een kwestie van strategie: waar komt elk stuk het beste tot zijn recht?	De conclusie was, dat de lichte stukken in het centrum moeten spelen en de zware stukken beter op afstand kunnen spelen. De relatieve waarde van de stukken is:  1 3 3  5 9 pntn.
Daarna behandelden we een bijzondere positie in het kader van het thema mat.  Zwart heeft nog alle stukken en wit alleen een koning en een pion. Toch kan wit winnen in twee zetten.
De kenners vonden tien verschillende matzetten. Tien keer mat in één dus!	De 'kenners' onderzochten nu een stelling waarin je op talloze manieren mat kon geven. Nicole leerde ondertussen de zetten van toren, loper, paard, dame en koning. Ze oefende de zetten op de laptop.           Er zijn nog twee matzetten: Dd3-d6+ (de pion op c7 staat gepend) en a7-a8D+ (a7-a8L was al gevonden, dus dit is niet zo'n hele nieuwe). Toch meende ik dat er dertien matzetten waren...!

We hebben in deze groep ook een aantal partijtjes gespeeld. Hieronder een schema van de uitslagen.

Zoals je ziet moeten we nog een ronde spelen.

Nicole leerde diverse spelletjes om de schaakzetten te oefenen. Altijd leuk is 'worteltjes eten', ook voor gevorderde schakers trouwens. Het gaat zo:

Worteltjes eten

Om de PAARDSPRONG te oefenen

De partijen spelen om de beurt een zet en wit begint, net als in een echte partij. Het witte en zwarte paard moeten de pionnen ) ‘eten’ (slaan dus). Paarden zijn vegetarisch, dus ze mogen elkaar niet opeten. Wie het eerst alle pionnen van de tegenstander heeft geslagen, wint. De bedoeling van dit nuttige spelletje is het oefenen van de loop van het paard.

Astrid probeerde het spelletje ook eens.

Josh Waitzkin is het zoontje van een sportjournalist. Zijn vader wil graag dat hij een goede honkballer wordt, maar Josh ontdekt naast het honkbal een andere leuke sport: schaken. Hij kent het alleen van gokkers en verslaafden, die in het park om geld spelen. Zijn moeder laat hem stiekem wat partijtjes spelen tegen een aan lager wal geraakte grootmeester. Josh en Vinnie, de 'hustler' uit het park.

Als zijn vader wil weten of Josh echt goed kan schaken, laat Josh hem expres winnen.

Aandacht voor de film. De film heeft niet zoveel met Bobby Fischer te maken, zoals de musical Chess. Bobby Fischer is het idool van Josh en alle Amerikanen die goed kunnen schaken worden vergeleken met Bobby Fischer.

Nog een beeld van de competitie.

Derde dag

Deze keer zaten we in het computerlokaal. Minder gezellig, maar met veel ruimte.

Een spannende partij tussen Mitch en Timothy, waarin de kansen een paar keer keerden.
In de competitie had Mitch gewonnen, maar deze keer trok Timothy trok aan het langste eind...

Leroy bond, net als wereldkampioen Kramnik, de strijd aan met de computer...

We hebben oefenspelletjes gespeeld, zoals een loper met drie pionnen tegen een paard met drie pionnen. Door de liefhebbers is ook het worteltjes eten' weer van stal gehaald', inderdaad een spel dat nooit verveelt en dat iedereen, op elk niveau, kan spelen. Nicole en Astrid deden oefeningen op de computyer, terwijl de anderen werkbladen met diagrammen over mat zetten oplosten. Helaas vergiste ik me in de tijd, zodat we te weinig tijd overhadden voor Searching for Bobby Fischer. Dat wordt een lange zit volgende keer!

HET HOE EN WAAROM VAN DE WORKSHOPS

Twee jaar geleden zijn wij begonnen na te denken over een nieuwe manier van onderwijs geven. Het moest aantrekkelijker en meer aansluiten op de belevingswereld van de leerlingen. Leerlingen moesten ook meer verantwoordelijk worden voor hun eigen leerproces.  Er is toen besloten dat ons nieuwe onderwijs moest komen te rusten op drie zuilen; nl. het projectonderwijs, de banduren en de workshops.

In de projecten komt lesstof terug die we geschrapt hebben uit de reguliere lessen. De leerlingen krijgen in toenemende mate de ruimte om hun eigen leervragen te stellen. Eerst in de vorm van een Willem Wever vraag en later als ze zelf combinaties van vakken en onderwerpen kunnen maken.

Tijdens de banduren wordt er intensief gewerkt aan het aanleren van (sociale) vaardigheden, het bijwerken van achterstanden en groepsbinding.

De workshops staan voor een groot gedeelte los van het curriculum. Het is de bedoeling dat leerlingen hun talenten gaan ontdekken en eventueel verder uitdiepen. ‘Plezier’ is een belangrijk onderdeel van de workshops. De workshops vallen binnen de thema’s sport, cultuur, ICT, techniek en anders. Het is de bedoeling is dat leerlingen hun talenten gaan ontdekken; het kan ook zijn dat ze ontdekken dat een bepaalde workshop niet tot hun talenten behoort. 

Ideetje? De musical Chess!

Bobby Fischer