Films en video's om schaken te leren

Opmerking vooraf: dit is een oude pagina, geïmporteerd uit een versie van december 2004. Under construction!

Er zijn twee avonturen van Graaf Schacula. Het eerste avontuur omvat zes lessen. De onderwerpen die behandeld worden zijn:

Hiermee hebben de kinderen alle regels geleerd behalve en passant. Het tweede deel omvat acht lessen. De onderwerpen zijn:

Hiermee hebben de kinderen hetzelfde geleerd als wanneer zij Stap 1 gedaan zouden hebben, maar zij hebben daarbij de gouden regels van opening geleerd én heel veel geleerd over schaaketiquette en gedragsregels rond het schaakbord. Bovendien hebben zij kennis gemaakt met een aantal beroemde grootmeesters, waaronder Judith Polgar en Vishwanathan Anand. Ik merkte bij mijn lessen dat het voor de meisjes respectievelijk de kinderen met een donkere huidskleur heel belangrijk was te zien dat er óók beroemde en sterke schakers zijn die niet blank en man zijn. Er komen ook enkele talentvolle kinderen in beeld, onder wie Bianca Mühren, die als eerste Nederlandse jeugdschaker een sponsor vond. 

Hiernaast zien we op de video’s veel wetenswaardigs over de toernooipraktijk, grootmeesters en jonge talenten aan het werk, en andere interessante dingen rond het schaken. Daarmee is dit een zeer complete cursus, die zijn gelijke niet kent. De didactiek (van Cor van Wijgerden) is zeer doordacht. Zij wordt ook uitgebreid toegelicht in het docentenboek, dat eveneens bij Teleac te koop is. Verder zijn er oefenbladen te koop met twaalf diagrammen per blad. De pentekeningen van graaf Schacula op deze site zijn daarvan gekopieerd.

Het enige nadeel van Iedereen kan schaken is dat de beelden van de grootmeesters en de toernooien wat verouderd zijn. Zo is in deze film (uit 1997!) Karpov nog wereldkampioen. Als die documentaire stukken eens geüpdate zouden worden kan deze cursus nog jaren mee. Tatum en Tycho zijn inmiddels natuurlijk ook wat ouder en volwassener, maar dat maakt voor de film niet uit.

Het materiaal van Graaf Schacula kan besteld worden bij Teleac.

Film Lang Leve de Koningin

 Een ontroerende film over een meisje dat het moeilijk heeft op school. Haar onderwijzer heeft een lage dunk van haar en trekt zijn eigen favorieten voor. Thuis heeft ze het ook niet al te makkelijk. Haar moeder heeft het altijd druk met haar werk en heeft weinig geduld met haar. De inwonende opa is erg aardig, maar gaat volledig op in zijn hobby. Van haar vader is niets bekend.

Als ze een nieuw vriendje krijgt treedt er een kentering op. Ze leert van hem schaken en ze krijgt een schaakspel waarover ze vergaande dagdromen heeft. Ze fantaseert dat de koningin van het spel haar helpt met de problemen in haar dagelijks leven. Die fantasieën vormen een verhaal in het verhaal. Er zijn talloze komische scènes over de koning en de koningin van het schaakspel. De koning wil oorlog voeren met zijn buurman maar de koningin houdt het liever gezellig.

In een mooie, fantasierijke en komische film wordt veel over schaken verteld, maar ook een ontroerend verhaal over een meisje dat moeite heeft zich aan te aan de wereld om haar heen. Het eind kunnen ook volwassenen bijna  niet met droge ogen aanzien: zij vindt haar vader.

Het verhaal is ook in boekvorm verschenen, met achterin een uitleg over het schaakspel. Verder bestaat er een televisieversie in zes afleveringen.

De film is bekroond met een Gouden Kalf. De rollen van de volwassenen worden gespeeld door Derek de Lint, Monique van der Ven en Jack Wouterse.

Regie: Esmé Lammers

Jaar: 1995

Searching for Bobby Fischer

(Op zoek naar Bobby Fischer) is een bioscoopfilm naar het gelijknamige boek van Fred Waitzkin.

Deze pagina's zijn nog in (weder)opbouw, het beeldmateriaal moet bijgewerkt worden en er komen nog veel meer boeken aan de beurt, oude én nieuwe...]Deze film gaat over Josh Waitzkin, die al heel jong het schaken afgekeken heeft van de verslaafden in het park. Later wordt hij jeugdkampioen van de VS. Iedereen wil in hem een nieuwe Bobby Fischer zien.

              Links de Josh uit de film op de video-editie van de film; op de Penguin-uitgave van het boek staat de echte Josh Waitzkin met zijn vader.      

In de film Searching for Bobby Fischer wordt  Josh bekritiseerd omdat hij de dame te snel in het spel brengt, ook al wint hij daarmee. En als hij geen zin meer heeft wordt hij geconfronteerd met het feit dat zijn vader teleurgesteld is. Sommige recensenten zien deze film dan ook op de eerste plaats als een film over de relatie vader-zoon. Aangezien de vader van Josh sportjournalist is, hadden de conflicten zich ook op een ander gebied af kunnen spelen. Josh is overigens niet de typische bleekneuzerige, bebrilde schaakfanaat. Hij houdt ook veel van honkbal en zowel zijn ouders als zijn schaaktrainer spelen daar ook op in.

 Josh krijgt een concurrent, Jonathan Poe. De rivaliteit speelt niet alleen tussen de jongens, maar ook tussen de trainers en de vaders. In deze ingewikkelde psychologische stelling is Josh geneigd de vrede te zoeken. In de beslissende partij biedt hij dan ook remise aan, hoewel hij weet dat hij een gewonnen eindspel over zal houden. Dat wordt afgeslagen en Josh wint.

Die beslissende partij biedt ook een paar staaltjes van imponeren achter het schaakbord. Jonathan kijkt zijn tegenstander voortdurend minachtend aan. Als de partij moet beginnen probeert hij Josh van zijn stuk te brengen door enkele minuten te wachten met de eerste zet.

Ik blijf aan het speuren naar handige boekjes over het schaken. Elders op deze site zijn Mat, het eerste schaakboek van Jules Welling en  Schaken: van de eerste zetten tot schaakmat van Daniel King te vinden.        

Klik op het plaatje voor een bespreking van het betreffende boek!

Meer over LegoChess kun je vinden op de speciale website die lego aan LEGO-games wijdt: http://www.legomedia.com/ . Hieronder zie je enkele illustraties die ik daar vandaan heb geplukt: