Het schaakspel van Harry Potter

De lessen, met name die voor gevorderden, zijn niet slecht. Deel 4 gaat over de verborgen aanval, tegenwoordig meestal 'aftrekaanval' genoemd. De uitleg in de stappenmethode, met kopstuk en staartstuk, is duidelijker.

Deel 5, 6 en 7gaan over het eindspel. Eerst koning en dame tegen koning. Dan pionneneindspelen. De systematiek is opgebouwd rond de afstand tussen twee vrijpionnen. Pionnen met drie lijnen of meer ertussen zijn het makkelijkste. Vervolgens worden verbonden vrijpionnen  behandeld en pionnen met twee lijnen of één lijn ertussen. De stof wordt niet uitputtend behandeld, maar wel worden de voornaamste principes gedemonstreerd. Dit zijn degelijke lessen.

De stukken zijn natuurlijk nog steeds duur. Maar de zwevende pen is wel leuk en de lichtgevende dame mysterieus. Ze geeft alleen licht als je haar beweegt en dat vind ik knap gedaan. De 'ontploffende pion' is een klein monstertje, letterlijk en figuurlijk.

Ik heb de stukken gekocht omdat ik nieuwsgierig ben naar het spel en de lessen. Ik geef ze weg bij bijzondere gelegenheden, zoals toen Jelmer voor de honderdste keer op de schaakschool was,of als prijzen bij een toernooitje. De toren heb ik al weggegeven en toen ik net een groepsfoto wou maken, miste ik hem...

Op het Harry Potterforum is mij gewezen op de schaaksets van The Noble Collection. Deze stukken kun je bekijken op de pagina Schaaksets.

Eerste indruk:

je krijgt heel veel bij dit eerste pakket (zie foto's).

	Links: de volledige set van de eerste aflevering. Voor € 2,95 krijg je best wel veel...
De stukken zijn groot. De toren staat hier ter vergelijking op een modale giro-envelop. Die 'heksenbezem' is in werkelijkheid een van de twee toverstaven die je nodig hebt. De toren en de staf zijn magnetisch. Door met de juiste pool naar de voet van de toren te wijzen moet je hem  kunnen laten bewegen (als de ondergrond glad genoeg is, hoop ik dat het lukt...)
	Je krijgt bij deze aflevering drie bladen. Ze heten alle drie Schaakcursus. Eén is een 'special over de stukken', een is een toelichting waarin staat dat de figuren uit de film komen, en de derde geeft schaakles op twee niveaus.

Tweede indruk:

ze hebben er weer een vertaler aan gezet die geen verstand van schaken heeft, ze spreekt van lijnen en kolommen  i.p.v.  rijen en lijnen. Helaas heeft ze óók geen verstand van Nederlands: 'toverstaffen'  i.p.v. toverstaven. "De loper draagt het symbool van een (...) adellijke ridder" roept ook diverse vragen op. Behalve het pleonasme 'adellijke ridder': wat is er adellijk aan een bisschopsmijter?

Bij de lessen worden twee niveaus gehanteerd: leerling en grootmeester. In de afdeling voor grootmeesters wordt als voorbeeldpartij het zeekadettenmat getoond (overigens zonder deze term te gebruiken).

Op het Harry Potter forum wordt door liefhebbers gediscussieerd over het voor en tegen van deze schaakset en de erbij behorende cursus. Ik waar daar ook rond als 'Schacula'.

Bij de eerste aflevering krijg je een toren. Die is buitenissig groot. Alleen daarom zullen veel mensen hem al lelijk vinden. De stijl is Dungeons and dragons, kortom meer de stijl van computergames dan wat meneer Staunton in gedachten had. Die heeft de schaakstukken verzonnen zoals die overal gebruikelijk zijn bij wedstrijden.   Rechts: de doos is groot genoeg om je achter te verschuilen...
	Er zit een cursus bij op twee niveaus: Beginners en Grootmeesters. Bij de beginners wordt de opzienbarende mededeling gedaan dat de pion vier kanten op kan. Als je er langer over doordenkt, moet je erkennen: zo kun je het zien. Maar of dat voor een beginner nu verhelderend is, betwijfel ik toch.    Links: Maarten houdt de doos vast, Stephen de toren, Giovanni de toverstaf.
De 'grootmeesters' worden gefêteerd op het zeekadettenmat. Dat kon slechter.	Stephen, Maarten en Giovanni vonden de schaakset gaaf
Alle stukken hebben een bepaalde vorm van 'animatie': licht geven, ontploffen [hoe doen ze dat?], geluid maken. Ze werken op batterijen. De toverstaf werkt met magnetisme.	Ik heb de set gekocht uit nieuwsgierigheid, maar ook omdat de voorwerpen altijd nog als prijs kunnen dienen bij de schaaklessen. Ik discussieer inmiddels ook op het forum van de Harry Potterfans. Daar zitten diverse schakers bij, maar het lijkt er niet op, dat mensen hierdoor zullen GAAN schaken.

Op de site van DeAgostini kun je de stukken bekijken. Over 47 weken kun je ze allemaal in huis hebben...

Aflevering 2: Paard, kartonnen bord en kartonnen fiches

Was ik even weggelopen uit de schaakschool om Bastognes te kopen, lag daar Harry's schaakspel deel 2 bij de kruidenier!
Het schaakstuk van de week is een paard. Het hinnikt. Opnieuw vinden veel volwassenen het stuk lelijk en kinderen vinden het mooi. Maar  er komt een kentering: sommige volwassenen vinden het nu ook wel verleidelijk om een abonnement te nemen...
Verder krijg je een kartonnen schaakbord en kartonnen fiches, zodat je vast een partij kan spelen, want met alleen een toren en een paard kom je er niet.

In de cursus krijgen beginners instructie over het bord: hoe moet het liggen, wat zijn coördinaten en hoe heet een rij velden. Deze keer wordt de correcte terminologie gebruikt voor rijen, lijnen en diagonalen. Alleen de benaming coördinaat voor veldnaam ben ik bij het schaken niet tegengekomen, wel in de topografie, zij het niet in de betekenis van snijpunt.
Bij de les voor gevorderden wordt de term 'Mat van Legal' gebruikt. Dat is een andere aanduiding voor wat we de vorige keer behandeld kregen, het Zeekadettenmat. Er wordt verder geborduurd op deze matvoering en zij wordt gebruikt als aanleiding om de penning te behandelen.
Even verder gaat het over de 'zet van Legal'. Misschien staat die niet als zodanig bekend, maar ik kan er weinig bezwaar tegen maken. Mijn scepsis wordt niet verder gevoed door deze aflevering.
Om toch wat te klagen: de diagrammen zijn erg klein. Ik geef  hieronder een bladzij weer. Op mijn scherm (19 inch), bij de resolutie die ik gebruik (800 bij 600), is dit iets groter dan het origineel.
(Wie de eerste afbeelding gezien heeft, woensdagavond omstreeks negen uur, kreeg een heel helder bestand te zien van ... 10 MB.)

Op de site van Harry Potterschaak is nu ook een spel te spelen. Je mag pionnen (eerste level) en lopers (tweede level) afschieten tegen inlevering van je e-mailadres. Als het je niet lukt mag je verder, mits je e-mailadressen van je vriendjes doorgeeft... Ik ben er nog niet achter wat het verband met schaakvaardigheden is, hoewel de pionnen inderdaad recht op mij afkomen en de lopers schuin.

Harry Potter: link naar DeAgostini